सुनसरी । माक्र्सवादी ज्ञान केन्द्रको दोस्रो साधारणसभाको अवसरमा वर्ष उत्कृष्ट व्यक्तिका रुपमा नेकपा (माओवादी केन्द्र) १ नम्बर प्रदेश कमिटी सदस्य मोरङको सुन्दरहरैंचा निवासी सीता कडरिया (रक्षा) सम्मानित भएकी छन् ।
काठमाडौंको कमलादी प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा आयोजित ‘समाजवादको नेपाली मार्गचित्र’ बिषयक गोष्ठिसहित उद्घाटन भएको साधारणसभामा कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि तथा नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड) ले कडरियालाई सम्मान गरेका हुन् ।
त्यसैगरी ज्ञान केन्द्रको अक्षयकोषका लागि आर्थिक सहयोग गर्ने झापाकी राधिका ओझा, उत्कृष्ट प्रदेशका रुपमा कर्णाली प्रदेश र उत्कृष्ट विभागका रुपमा वित्तिय विभागलाई सम्मान गरिएको छ ।
ज्ञान केन्द्रले प्रत्येक बर्ष कार्य सम्पादनको आधारमा एक जनालाई वर्ष उत्कृष्ट व्यक्तिको रुपमा सम्मान गर्ने गरेको छ । सोही अनुरुप कडरियालाई सम्मान गरिएको हो ।
ज्ञानकेन्द्रले कोरोना महामारीका बेला भर्चुअल माध्यमबाट कक्षा सञ्चालन गर्दै आएको छ भने कोभिडकै कारण पहिलो साधारणसभा भर्चुअल माध्यमबाटै गरेको थियो ।
कार्यक्रममा नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले समाजवादको बनिबनाउ मोडेल नरहेको बताएका छन्। विचार गोष्ठीमा अध्यक्ष प्रचण्डले समाजवाद बदलिँदो परिस्थिति अनुसार समाज र आन्दोलनका यात्रीहरूले अनुसन्धान गर्नुपर्ने विषय भएको बताए ।
परिस्थितिको ठोस अध्ययन नगरी समाजवाद ल्याउने कुरा कल्पना मात्र हुने उनको भनाई छ । उनले भने, ‘अनुसन्धान गर्दा समकालीन परिस्थितिको आंकलन शक्ति सन्तुलन, उत्पादक शक्ति र उत्पादन सम्बन्धनको स्थिति, विज्ञान प्रविधिको विकाशको स्थिति सबैको कुल योगफलबाट एउटा प्रष्ट वैचारिक राजनीतिक मार्गचित्र बिना समाजवादको नयाँ मार्गचित्र बन्न सक्दैन ।’
यद्यपि कतिपयले समाजवादको बनिबनाउ सूत्र खोजिरहेको प्रचण्डले बताए । त्यस्ता मानिसहरू भ्रममा रहेको उनको भनाई छ । तिनीहरू माक्र्सवादलाई धर्मशास्त्र जस्तो बुझ्ने मानिसहरू भएको उनको टिप्पणी छ । प्रचण्डले समाजवादको यात्रा प्रारम्भ गर्नको निमित्त अहिलेसम्म भएका क्रान्ति प्रतिक्रान्ति र प्रयोगहरू, सबै मोडलहरू, सफलता,असफलता र विज्ञानले गरेका आविष्कार, तिनको महत्व र मानव समाजमा परेको प्रभावको सुव्यवस्थित तर्कसंगत व्याख्या आवश्यक रहेको बताए ।
उनले समाजवाद ल्याउन एउटा राजनीतिक वैचारिक मार्गचित्रमा अघि बढ्ने मानिसहरूको शक्तिको खाँचो औँल्याए । प्रचण्डले भने, ‘समाजवादमा अगाडि बढ्न शक्ति निर्माणको कुरा छ । विना शक्ति ठूला कुरा गरेर केही हुँदैन । स्पष्ट राजनीतिक वैचारिक मार्गचित्रमा अगाडि बढ्ने प्रतिवद्ध मानिसको आवश्यकता पर्छ । त्यो शक्ति सञ्चय गर्ने कुरा पनि महत्वपूर्ण छ ।’
उनले समाजवाद दिशामा अगाडि बढ्न आफूले गरेको पछिल्लो प्रयास असफल रहेको पनि बताए । प्रचण्डले अगाडि भने, ‘कम्युनिष्टहरुलाई एक ठाउँमा राख्ने, बलियो शक्ति निर्माण गर्ने, समाजवादको ठोस कार्य योजनासहित उत्पादन वृद्धि, श्रम र सांस्कृतिक रूपान्तरण जगैदेखि, स्थानीय तहदेखि एउटा नयाँ आन्दोलन सृष्टि गर्ने मेरो दिमागमा थियो। मैले जति बेला माओवादी केन्द्रको अध्यक्षको हैसियतले वाम गठबन्धन गरौं । कम्युनिष्ट एकता गरौं । देशमा वामपन्थी जनमत धेरै ठूलो छ। हामीले देशमा राजनीतिक स्थायित्व पनि र समाजवादको महान यात्रातिर जान सकिन्छ । बौद्ध भिक्षु रहेसम्म घण्टी बजाउने जस्तो तरिकाले हामी कहीँ पनि पुग्दैनौं । हामी पूर्वाग्रह छोडिदिऊ । हामी एक चोटि हामफालौं मैले भनेको हुँ । त्यो स्वतः, स्फूर्त रुपमा भएको होइन। सचेततापूर्वक गरिएको हो । सफल भएन । सफल हुन दिइएन ।’
उनले अहिलेको निर्वाचन प्रणाली कायम रहे समाजवाद नआउने दाबी पनि गरे । वर्तमान निर्वाचन प्रणालीले दलाल पुँजीवादको संरक्षण गर्ने भएकोले पहिले त्यसमा परिवर्तन ल्याउन जरुरी रहेको बताए । उनले अहिलेको निर्वाचन प्रणाली कायमै राखेर भ्रष्टाचारमुक्त समाजको परिकल्पना गर्नु उचित नहुने समेत बताए ।
कार्यक्रमा नेकपा (एकीकृत समाजवादी) का अध्यक्ष माधवकुमार नेपालले देशमा सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापना गर्ने कामको नेतृत्व आफूले गरेको दाबी गरेका छन् ।
अध्यक्ष नेपालले आफू नेतृत्वको तत्कालीन एमालेले गणतन्त्रमा जाने निर्णय गरेर त्यो आन्दोलनको नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गरेको बताएका हुन् ।
गणतन्त्रको पक्षमा कांग्रेस नरहेको, माओवादीभित्र पनि सांस्कृतिक राजाको कुरा भइरहेका बेला आफू नेतृत्वको तत्कालीन एमालेको केन्द्रीय कमिटी बैठकले गणतन्त्रमा जाने निर्णय गरेर आन्दोलनलाई अघि बढाएको उनले बताए ।
अध्यक्ष नेपालले यथार्थवादी धरातलमा टेकेर मात्रै देशमा समाजवाद ल्याउन सकिने कुरालाई कम्युनिस्टहरूले कहिल्यै पनि भुल्न नहुने पटक–पटक दोहोर्याए ।
कार्यक्रममा नेकपा एमालेका स्थायी कमिटी सदस्य घनश्याम भूषाल, नेकपा बहुमतका अध्यक्ष बलराम बास्कोटालगायतको आतिथ्य रहेको थियो । ज्ञान केन्द्रका अध्यक्ष मनहरि तिम्सिनाको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा ज्ञान केन्द्रका महासचिव इन्द्रराज भट्टराईलगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
