इटहरी । भेरी नगरपालिका–४ जाजरकोटका नवराज विक र चौरजहारी नगरपालिका–८ सोती रुकुमपश्चिमका सुष्मा मल्लबीचको प्रेम विवाहको प्रसंगलाई लिएर भएको घटनामा यही जेठ १० गते ज्यान गुमाएका नवराज विकसहित पीडित परिवारलाई न्याय दिलाउन सुनसरीको इटहरी र धरानका उपमहानगर दलितहरु आन्दोलित भएका छन् ।
बिभिन्न राजनीतिक पार्टीमा आवद्ध दलित समुदायका प्रतिनिधि, स्वतन्त्र दलित अधिकारकर्मी र मानव अधिकारकर्मीहरुले बिहीबार इटहरी र धरानमा व्यक्तिगत दुरी कायम गर्दै (लकडाउनको पालना गर्दै) प्लेकार्ड बोकी प्रर्दशन गरे ।
दलित अधिकारकर्मीहरुले गरेको आन्दोलनलाई नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा), नेपाली काँग्रेस, जनता समाजवादी पार्टी नागरिक समाजका अगुवाहरुले समेत साथ दिएका थिए । उक्त घटनाले आफूहरुलाई दुःखित तुल्याएको भन्दै त्यसको सत्यतथ्य छानबिन गर्न दलित अधिकारकर्मीले माग गरेका छन् ।
इटहरीको गोल चोक परिक्रमा पछिको कोणसभालाई सम्बोधन गर्दै संविधानसभा सदस्य अनिता परियारले घटनाको सत्यतथ्य छानबिनका लागि नेपाल सरकारसमक्ष माग गरिन् । उक्त घटनाको छानविनका लागि गृह मन्त्रालयले उच्चस्तरीय छानबिन समिति पनि गठन गरिसकेको छ । परियारले घटनाको अनुसन्धानमा सहयोग पु¥याउन सबैपक्ष सँग अपिलसमेत गरेकी छन् ।
साथै नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) बहादुरसिंह तामाङ्गले (ज्वाला) ले गणतान्त्रिक व्यवस्थामा पनि जातीय विभेद हुनु र ज्यानै लिने किसिमको घटना हुनु दुःखदायी भएको बताए । उनले पीडितले न्याय पाउनु पर्ने बताए । त्यसैगरी नेपाल काँग्रेसका इटहरी उपमहानगर कमिटिका उपसभापति शिवराज दाहालले घटनाका दोषीलाई कारवाहीको दायरामा ल्याउन र पीडित परिवारलाई न्याय दिलाउन आफ्नो पार्टी लागि पर्ने बताए ।
त्यसैगरी जनता समाजवादी पार्टीका नगर सभापति डिल्ली सुब्बाले जातीय विभेदको अन्त्य हुनु पर्ने बताए । कार्यक्रमा महिला संजालकी संयोजक विमला ढकालले पनि सम्बोधन गरेकी थिइन् । साथै प्रा. डा. बद्रिविशाल पोखरेलले पनि जातीय विभेदको विरोध गरेका थिए । कार्यक्रमको संचालन सोही पार्टीकी नगर सचिव योशा गुरागाईले गरेकी थिइन् ।
उता, धरानमा यो घटनाका दोषीहरुलाई हदैसम्मको कानुनी कारबाहीको माग गर्दै बिहिबार र्याली सहित प्रदर्शन भएको छ ।
बिहिबार दिउँसो धरानको छाताचोकदेखि भानुचोकसम्म विरोध प्रदर्शनसहितको र्याली निकालिएको थियो । र्याली प्रदर्शनमा दलित संघ, संस्था, आदिबासी जनजाति, विद्यार्थी तथा राजनीतिककर्मी ब्यापारीहरुको पनि सहभागिता रहेको थियो ।
प्लेकार्ड बोकेका प्रदशर्नकारीहरूले घटनमा संलग्नलाई हदैसम्मको कारबाही गर्न माग गरेका छन् । उनीहरूले निकालेको शान्तिपूर्ण र्यालीमा सम्पूर्ण उत्पीडन वर्ग एक हौं, सम्पूर्ण दलित एक हौं, दलितलाई मार्न पाइँदैन, हत्यारालाई कारवाही गर लगायतका नारा लगाएका थिए ।
छाताचोकदेखि शुरु भएको र्याली भानुचोकमा पुगेर कोणसभामा परिणत भएको थियो । कोणसभामा दलित अधिकारकर्मी एवम् अगुवाहरुले सम्बोधन गर्दै हत्या घटना दोषीहरुलाई हदैसम्मको कानुनी कारबाही गर्न माग गरेका थिए । साथै उनीहरुले मृतकलाई सहिद घोषणा गर्न र क्षतिपूर्ति दिन पनि माग गरेका छन् । कोणसभालाई अधिकारकर्मीहरु डिबि साहशंकर, गोविन्द विश्वकर्मा, तारा लामगादेले सम्बोधन गरेका थिए ।
कोणसभापछि उनीहरूले इलाका प्रशासन कार्यालय धरानमार्फत गृहमन्त्रालयमा ज्ञापन पत्र बुझाएका थिए । इलाका प्रशासन कार्यालयको प्रमुख चन्द्रबहादुर कार्कीलाई ज्ञापन पत्र बुझाएका थिए ।
उता, विराटनगरमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) की सांसद उमिता बराइलीले रुकुम हत्याकाण्डको संसदिय समितिमार्फत छानविन गर्न माग गरेकी छन् । बिहीबार प्रदेश नम्बर १ प्रदेशसभा बैठकको शून्य समयमा बोल्दै सांसद बराइलीले सो घटनाको संसदीय समितिमार्फत छानविन गर्न संघीय सरकारसँग माग गरेकी हुन् ।
उनले मुलुकमा गणतन्त्र आइसके पनि दलित समुदायले न्यायको अनुभूति गर्न नपाएको भन्दै सरकारको ध्यानाकर्षणसमेत गराइन् । सांसद बराइलीले एक नम्बर प्रदेशमा पनि दलित समुदायमाथि अन्तरजातीय विवाहका नाममा जेल हाल्ने, बहिष्कार गर्ने र यातना दिने कार्य भइरहेकाले सरकारलाई गम्भीर बन्न आग्रह गरिन् । उनले समाजमा कानुनअनुसार उमेर नपुगे पनि विवाह गर्ने गराउने काम भइहरेको बताउँदै जात नमिलेकै आधारमा उमेरहदको बहाना बनाएर जेल हाल्ने र यातना दिनेजस्ता काम भइरहेकोप्रति आक्रोश पोखिन् ।
सांसद बराइलीले जातकै कारण प्रेमी र उनका साथीहरूलाई सांघातिक आक्रमण गरेर हत्या गर्नु अति नै क्रुर अमानवीय घटना भन्दै दोषीलाई कडा कारबाहीको मागसमेत गरिन् ।
त्यसैगरी, समाजवादी पार्टीका सांसद जयराम यादवले गणतन्त्र आइसक्दा पनि दलित समुदायमाथि जातीय विभेद भइरहनु अमानवीय कार्य भएको बताए । उनले पश्चिम रुकुममा भएको आपराधिक घटनासँगै सबै खाले जातीय विभेदको अन्त्य गराउन सरकारसँग माग गरेका छन् ।
